खंडगाव येथे ‘मैत्रेय ध्यान साधना केंद्र’चे भव्य उद्घाटन; धम्ममित्र समारंभाने सामाजिक ऐक्याचा संदेश

      संपादकीय 

अशोक रामराव तेलंग (संपादक - लोकप्रिय न्यूज ) 

              दरवर्षी २७ फेब्रुवारी हा दिवस आपण मराठी भाषा गौरव दिन म्हणून साजरा करतो. हा दिवस केवळ एक औपचारिक उत्सव नसून आपल्या अस्मितेचा, संस्कृतीचा आणि स्वाभिमानाचा जागर आहे. या दिवशी आपण कुसुमाग्रजांच्या शब्दांची आठवण काढतो, कारण हा दिवस महान कवी कुसुमाग्रज (वि. वा. शिरवाडकर) यांच्या जन्मदिनानिमित्त साजरा केला जातो. त्यांच्या लेखणीने मराठी भाषेला वैचारिक आणि साहित्यिक उंची दिली; त्या परंपरेचा वारसा आज आपण पुढे नेत आहोत का, हा प्रश्न प्रत्येक मराठी मनाने स्वतःला विचारण्याची वेळ आली आहे.

मराठीची परंपरा आणि वैभव

मराठी भाषा ही संतांची, विचारवंतांची, क्रांतिकारकांची भाषा आहे. संत ज्ञानेश्वरांनी ज्ञानेश्वरीतून अध्यात्म जनसामान्यांपर्यंत पोहोचवले; तुकारामांनी अभंगातून समाजाला जागवले; शाहू-फुले-आंबेडकरांनी सामाजिक परिवर्तनाची मशाल पेटवली—या सर्व विचारांचे माध्यम मराठीच होते. या भाषेने राज्यकारभार पाहिला, साहित्य समृद्ध केले, नाटक, काव्य, कादंबरी, पत्रकारिता यांना नवे आयाम दिले. मराठी ही केवळ संवादाची भाषा नाही; ती विचारांची, संस्कारांची आणि स्वाभिमानाची ओळख आहे.

आधुनिक काळातील आव्हाने

आजचा काळ जागतिकीकरणाचा आहे. इंग्रजीचे वर्चस्व, तंत्रज्ञानाचा झपाट्याने होणारा विकास, सोशल मीडियाची सवय—या सर्वांमुळे भाषिक सवयी बदलत आहेत. अनेक घरांमध्ये मुलांशी मराठीऐवजी इतर भाषेत संवाद साधला जातो. शाळा-कॉलेजांत इंग्रजी माध्यमाचे आकर्षण वाढले आहे. मोबाईलच्या स्क्रीनवर रोमन लिपीत मराठी लिहिली जाते; शुद्धलेखन, व्याकरण, शब्दसंपदा याकडे दुर्लक्ष होते.

ही परिस्थिती मराठीच्या अस्तित्वासाठी धोक्याची घंटा आहे का? की ही बदलत्या काळाशी जुळवून घेण्याची संधी आहे? उत्तर आपल्या कृतीत दडलेले आहे.

डिजिटल युगातील मराठी

आधुनिक तंत्रज्ञान हे शत्रू नाही; ते साधन आहे. आज मराठी ब्लॉग्स, युट्यूब चॅनेल्स, पॉडकास्ट्स, ई-पुस्तके, ऑनलाईन वर्तमानपत्रे—या माध्यमांतून मराठी नव्या पिढीपर्यंत पोहोचत आहे. सोशल मीडियावर मराठी कविता, कथा, विचार यांना मोठा प्रतिसाद मिळतो.

जर आपण मराठीत अॅप्स तयार केली, मराठी कंटेंट वाढवला, शुद्ध आणि समृद्ध भाषा वापरली, तर मराठीचा विस्तार केवळ महाराष्ट्रापुरता न राहता जगभर होऊ शकतो. परदेशात राहणारे मराठी बांधवही डिजिटल माध्यमातून आपल्या मातृभाषेशी जोडले जात आहेत—ही आशेची किरणे आहेत.

अस्तित्व टिकवण्यासाठी काय करावे?

घरात मुलांशी मराठीत संवाद साधावा.

मराठी पुस्तके वाचनाची सवय लावावी.

मराठीतील साहित्य, नाटक, चित्रपट यांना प्रोत्साहन द्यावे.

सोशल मीडियावर शुद्ध मराठीत लेखन करावे.

शाळा-कॉलेजांत मराठी विषयाचा अभिमानाने अभ्यास करावा.

भाषा टिकते ती वापरातून. आपण मराठी बोललो, लिहिलो, वाचलो आणि अभिमानाने मिरवली, तर तिचे अस्तित्व कोणतीही शक्ती संपवू शकत नाही.

भावनिक आवाहन

मराठी ही केवळ अक्षरांची माळ नाही; ती आईच्या अंगाईगीताची सुरावट आहे, वडिलांच्या शिकवणीतील संस्कार आहे, गावच्या मंदिरातील घंटानाद आहे, शेतकऱ्याच्या घामाचा सुवास आहे. मराठी म्हणजे आपल्या मातीचा गंध, आपल्या इतिहासाची साक्ष, आपल्या भविष्यासाठीचा विश्वास.

आज मराठी भाषा गौरव दिन निमित्त आपण एक संकल्प करूया—

मराठी बोलूया, मराठी लिहूया, मराठी वाचूया आणि मराठीचा अभिमान बाळगूया.

कारण भाषा जिवंत असते ती तिच्या बोलणाऱ्यांच्या प्रेमातून.

मराठीचे अस्तित्व आपल्या हृदयात आहे—आणि जोपर्यंत हे हृदय धडधडत आहे, तोपर्यंत मराठी अमर आहे.

जय मराठी! जय महाराष्ट्र!